Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.

Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî belgesi sayılır . Tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen bu kart, doğru bilgiyle başvurulduğunda çok daha kolay biçimde alınabilir .

Bu kapsamlı yazıda ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kuruluşların taşıması gereken nitelikleri, başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Hedefimiz , okumayı tamamladığınızda başvurunuzu hatasız olarak yapabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Kamuoyunda yaygın olarak "sarı basın kartı" olarak da bilinir .

Kart, kişinin kendi başına alabileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki nitelikleri taşıması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren mercek altına alınır .

Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?

"Sarı basın kartı" ifadesi, resmî bir kart türünün adı değildir ; kartın geleneksel rengine dayanarak ortaya çıkmış yerleşik bir kullanımdır . Mevzuatta yalnızca beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" dendiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?

Kartla ilgili düzenlemelerin kaynağı, 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
Etik çerçeve: Basın İlan Kurumu'nun basın ahlak esasları

Önemli bir not: Düzenlemeler değişikliğe açık olduğundan, başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Mevzuat uyarınca beş ayrı kart türü bulunur . Türlerin her birinin hitap ettiği kitle ve başvuru koşulları farklılık gösterir . Size uygun türü seçmek , reddedilme riskini azaltır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. En yaygın kart türü budur; adayın genel şartların tamamını karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı aranmaz .

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Kart talep edenin; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kurumunun idare merkezinin olduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu ibraz etmesi gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Türkiye'ye belirli bir haber, zirve ya da etkinlik için geçici olarak gelen yabancı gazetecilere yönelik karttır. Kart, görev süresi göz önünde tutularak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde yalnızca bir kez uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Serbest kart başvurusunun, en az Basın bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması gerekir. Kartın süresi , kart taşıma kıdemine göre belirlenir :

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Herhangi bir kuruluşa bağlı olmadan yurt dışında serbest gazetecilik yapanlarda da gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Meslekte en az 18 yılını doldurmuş medya mensuplarına ve 18 yıl kart taşımış enformasyon görevlilerine ömür boyu verilir. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı istenmez ; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .

Basın Kartı Alma Şartları

Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar kontrol edilir. Bu şartlardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru reddedilir :

18 yaşını bitirmiş olmak.
En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
Şantaj, hırsızlık, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet, zimmet gibi yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesi ikinci fıkrası kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için istenmez. Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ayrıca görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Başvurudan önce hizmet akdinizi bir kez daha gözden geçirin .

Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Mesela bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, içerik üretse bile bu belgeye hak kazanamaz.

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Kişisel şartları sağlamak sürecin yalnızca yarısıdır; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri karşılaması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı ayrı ayrı belirlenmiştir .

Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla aksatmadan yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini geçmemesi ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kart verilecek kişi sayısı , yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre belirlenir ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber Ajansları

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması aranır . Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı bulunmaz.

RTV Kuruluşları

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, sayılan unvanları taşısalar bile kart düzenlenmez .

Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri

İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına özgülenmiş olması , yayının kesintisiz erişime açık olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve sayfa içeriklerinin başka yayından aynen alıntı olmaması gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz

Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da sayılmıştır.

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve özetle şu adımlardan oluşur :

İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
Onay aşaması: Beyannamenin medya kuruluşunun yetkili kişisince onaylanması gerekir; bazı kuruluşlar bunu doğrudan elektronik ortamda yapar.
Bölge müdürlüğü incelemesi: Başvurunuz ilgili bölge müdürlüğünce incelenir; Başkanlık adli sicil, SGK, vergi dairesi gibi kurumlardan bilgi isteyebilir.
Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular Başkanlıkça reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri kullanılarak başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvurur . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Başvuruları karara bağlayan kurul, İletişim Başkanlığı temsilcileri, meslek örgütleri, gazeteci sendikası, sürekli kart sahipleri ve akademisyenlerden oluşan bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Üyelerin görev süresi iki yıldır.

Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
En az 13 üye ile toplanılır; ses ve görüntülü uzaktan katılım da geçerlidir.
Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.

İnceleme sırasında başvuranın niteliklerine, mesleki çalışmalarına, eserlerine ve ödüllerine ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da göz önünde bulundurur . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu nedenle erişimi zayıf bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile başvurunun reddine yol açabilir .

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın en temel faydası, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun yanında mevzuatta somut olarak tanımlanmış birkaç önemli hak mevcuttur:

Basın trafik kartı: Kart sahipleri isterse trafik kartına başvurabilir; sağlayacağı kolaylıkları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığı birlikte tespit eder.
Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları kartın kendisinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden ileri gelir. Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; son durumu ilgili kurumdan teyit etmeniz önerilir .

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Yönetmeliğin 47. maddesine göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıldır . Süresi dolan kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece Komisyona gitmeden Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; yalnızca fiziki kartın tazelenmesi gerekebilir.

Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde talebe kaybı gösteren tutanak veya kayıp ilanı ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi yılda en fazla iki defa mümkündür .

Ücret konusunda yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini öngörür . Ödenecek bedel Başkanlıkça duyurulduğu için , resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , bu durum değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . İade edilmesi gereken eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.

İptal sebepleri şunlardır:

Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık sebebiyle kartı iptal edilenlere , kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmedikçe yeniden kart düzenlenmez . İhlalin ağırlığına göre Komisyon yalnızca uyarıyla da yetinebilir . Öte yandan dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart düzenlenmez .

Özel Statüdeki Başvuranlar: Kamu Personeli ve Yayın Sahipleri

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de başvuru yapabilir . Bu grupların her biri için kendine özgü koşullar geçerlidir .

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Kamu kurum ve kuruluşlarının yürüttüğü Devlet enformasyon hizmetlerinde çalışan personel , bu sıfatla başvuru hakkına sahiptir. Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının eklenmesi gerekir . Bu tür dosyalarda Komisyon fiilen yapılan işin medyayla bağlantısına bakar ; sadece unvan yeterli sayılmaz .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; bununla birlikte yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar geçerliliğini korur .

Meslek Örgütü Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da bu kapsama girer. Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını belirli aralıklarla kontrol eder . Yayın kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi çalışanlarının adı-soyadı, unvanı, kart numarası ve sözleşme bilgilerini içeren onaylı listeyi sunmalıdır. Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi

Beyannameyi göndermeden önce bu kontrol listesini baştan sona kontrol etmeniz, gereksiz ret ve gecikmeleri önemli ölçüde azaltır :

Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Çünkü ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , aslında önlenebilir ihmallerden ileri gelir. En sık karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları şöyle sıralanabilir :

Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.

Bir örnekle açıklayalım: Bir haber sitesinde bir buçuk yıl çalışmış bir editör , işten çıkışının ardından yaklaşık altı hafta sonra yeni bir yayında göreve başlıyor. Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu sağlanamıyor. Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Ancak her dijital yayın doğrudan uygun sayılmaz. Ekibinizin karta başvurabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
Künye: İmtiyaz sahibi, sorumlu müdür ve iletişim bilgilerinin yer aldığı künyeyi güncel tutun.
Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
Özgün ve güncel içerik: Ajans metinlerini veya başka sitelerin haberlerini birebir kopyalamak yerine özgün günlük içerik üretin.
Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , yayın altyapınızla yakından bağlantılıdır . Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , site sahipleri için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?

Lisans diploması aranmaz. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı yeterli sayar ; yani lise mezunları da karta başvurabilir . Ancak Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi değerlendirir ; özenle hazırlanmış bir portfolyo eğitim belgesi kadar belirleyicidir .

Basın kartı kaç ayda gelir?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine alınır . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu seçenek uygulanmaz.

YouTuber veya sosyal medya içerik üreticileri basın kartı alabilir mi?

Kişisel kanal veya hesap sahipleri, yalnızca bu faaliyetle kart alamaz . Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri esas alır. Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri karta başvurabilir .

Kart için ne kadar ödenir?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli istenebileceğini öngörür . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça ilan edilir; bu nedenle güncel bilgiyi Başkanlığın resmî kanallarından teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Ancak basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri yapılmadıkça kart verilemez.

Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?

Evet. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. İki durumda da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu istenir ; yabancı gazetecilere sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Basın kartı, gazetecilik mesleğinin en önemli belgesidir ve başvuru karmaşık görünse de kurallar bellidir. Size uygun türü belirleyip eksiklerinizi başvurudan önce giderir ve yükümlülüklerinizi zamanında yerine getirirseniz , belgenizi rahatlıkla edinip yıllarca taşıyabilirsiniz .

Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberini ziyaret edebilirsiniz. Kesin ve bağlayıcı bilgi için mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; buradaki içerik genel bilgilendirme niteliğindedir ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç